Aktualności

Niezależne inicjatywy
na rzecz studentów
i doktorantów

Program „Studia dla wybitnych” został wstrzymany

Po kilku tygodniach od uruchomienia został zawieszony rządowy program udzielania pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z kształceniem w zagranicznych uczelniach. Program miał umożliwić podjęcie studiów magisterskich w 32 najbardziej renomowanych uczelniach na świecie (26 amerykańskich, 4 brytyjskich, jednej szwajcarskiej i jednej japońskiej).

Studentom obiecywano pomoc finansową na pokrycie kosztów: czesnego (w pełnej wysokości), utrzymania, zakwaterowania, zakupu polisy ubezpieczeniowej od następstw nieszczęśliwych wypadków oraz polisy ubezpieczenia zdrowotnego (jeżeli w państwie, w którym odbywa studia nie może korzystać ze świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego), podróży do miejsca odbywania studiów i z powrotem (dwa razy w ciągu roku akademickiego). Wsparcie miało dotyczyć dowolnego kierunku studiów.

Jednym z dyskusyjnych elementów programu "Studia dla wybitnych" był sposób wyłaniania beneficjentów. W pierwszym etapie wniosek miał być oceniany merytorycznie przez trzech członków kapituły programu. Do zdobycia było maksymalnie 80 punktów, w tym 30 za wybitne osiągnięcia naukowe, 15 za osiągnięcia inne niż naukowe, 15 za działalność społeczną lub artystyczną, 10 za plany naukowe lub zawodowe po ukończeniu studiów w zagranicznej uczelni, 5 za średnią ocen uzyskanych w toku studiów i 5 za uzasadnienie wyboru zagranicznej uczelni i kierunku lub obszaru studiów.

W drugiej części postępowania aż 20 punktów mieli przyznawać członkowie kapituły programu (co najmniej dwóch) na podstawie rozmowy kwalifikacyjnej, w trakcie której mieli ocenić motywację, potencjał intelektualny oraz poziom kultury osobistej kandydata. Ostateczny wynik postępowania wywoływałby zapewne protesty związane z niezwykle uznaniowym charakterem oceny wydanej na podstawie rozmowy.

Druga grupa kontrowersji związanych z programem "Studia dla wybitnych" dotyczyła właściwego zapezpieczenia pieniędzy publicznych. Chodziło o to, aby studenci po wykorzystaniu pomocy państwowej nie pozostawali poza granicami kraju w efekcie czego skutki programu dla polskiej nauki i gospodarki byłyby znikome.

W pierwotnej wersji w programu, w latach 2016–2025 miało z niego skorzystać około 700 studentów. Liczba ta wynikała z założenia, że w latach 2016–2022 do programu będzie przystępować maksymalnie stu studentów rocznie (trzy ostatnie lata realizacji programu, to okres kiedy nie planowano już przyjmowania nowych uczestników).

Podstawa prawna programu:  

– art. 42a ust. 12 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym z 27 lipca 2005 r. (DzU z 2012 r., poz. 572, z późn. zm.)

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie warunków realizacji Rządowego programu udzielania pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z kształceniem w zagranicznych uczelniach pod nazwą „Studia dla wybitnych” z 20 października 2015 r. (DzU z 2015 r., poz. 1715), które weszło w życie 28 października 2015 r. Tekst rozporządzenia

autor: AN, źródła: nauka.gov.pl, isap.sejm.gov.pl